sobota, 26 stycznia 2019

Mapa Kościołów Protestanckich



Szukasz społeczności chrześcijan w swojej okolicy?

Sprawdź, jakie Kościoły działają blisko Ciebie!


Znajdziesz nas TUTAJ oraz TUTAJ


niedziela, 20 stycznia 2019

Niełatwe początki Reformacji w Polsce

Sytuacja wyznaniowa w I Rzeczpospolitej w 1573 roku. Źródło: wikipedia.pl


Ruch reformacyjny w Rzeczpospolitej Obojga Narodów cechował dynamiczny rozwój od XVI do XVII w., a następnie równie szybki upadek, aż do całkowitej marginalizacji i utraty znaczenia w początkach XVIII w. Zdaniem niektórych badaczy reformacja w Polsce, w odróżnieniu od innych krajów Europy, gdzie doprowadziła do wzmocnienia władzy monarchicznej, tylko w Rzeczypospolitej naruszyła jednocześnie władzę monarchiczną i kościelną.


Polska reformacja od początku ograniczyła się tylko do wyższych i średnich warstw społecznych, głównie w miastach północnej i zachodniej Polski, na Kielecczyźnie, Lubelszczyźnie i na Żmudzi. Nigdy nie miała większego wpływu na ludność wiejską; wyjątkiem byli tylko mieszkańcy zachodniego pogranicza. W Polsce prawie nie było możnych protektorów, wspierających ten ruch; magnaci traktowali zmianę wyznania jako swoją prywatną sprawę i jako część „złotej wolności szlacheckiej”. Jedynie na Litwie istnieli magnaci tacy jak Mikołaj Radziwiłł Czarny i Jan Kiszka, którzy wspierali finansowo reformację. Sytuacja Kościoła rzymskokatolickiego nigdy nie była poważnie zagrożona.

W Rzeczypospolitej pojawiły się trzy kolejne nurty reformacji: pierwszy był luteranizm, kolejnym – kalwinizm, a ostatnim ruch braci polskich. Jej działaczami było wielu wybitnych pisarzy, teologów i naukowców.


W XVI wieku Rzeczpospolita Polska nie była państwem jednolitym etnicznie i religijnie, jednak Kościół rzymskokatolicki miał tu ogromne wpływy. Polska była krajem tolerancyjnym. Ta tolerancja wynikała z sytuacji Rzeczypospolitej jako kraju wielowyznaniowego i wielokulturowego, gdzie od wieków zamieszkiwali m.in. Żydzi i ludność prawosławna. Inną przyczyną była słaba władza królewska i mocna pozycja magnaterii w systemie monarchii elekcyjnej. Nawet królowie, wyjątkowo silnie związani z interesami katolicyzmu, tacy jak Jan Kazimierz (jezuita i kardynał), nie mogli wprowadzić masowych represji przeciwko innowiercom.


Jako pierwszy pojawił się luteranizm – mniej więcej w latach dwudziestych XVI w., który zyskał zwolenników głównie wśród niemieckiej ludności miast Prus Królewskich, Wielkopolski i Śląska.


Edykt toruński to pierwszy w historii Polski edykt przeciwko innowiercom, wydany 24 lipca 1520 w Toruniu przez króla Zygmunta I Starego.Od 1519 pojawiły się w miastach Prus Królewskich pierwsze luterańskie ulotki propagandowe. Te tzw. Flugschriften rozpowszechniane były wśród niemieckich mieszczan. Kolejne ulotki, autorstwa doktora Marcina Lutra pt. "Do szlachty chrześcijańskiej", "O niewoli babilońskiej" i "O wolności chrześcijanina", pojawiły się w 1520 roku. Mimo iż treść ich nie była radykalna (głosiły konieczność reform w Kościele bez użycia przemocy i uznawały władzę papieża), to król Polski zaniepokoił się możliwością wybuchu niepokojów społecznych. Późniejsze wydarzenia - tumult gdański 1525-1526 - uzasadniały taką reakcję króla. Zygmunt I Stary w edykcie toruńskim zakazał przywożenia pism luterańskich do Królestwa oraz głoszenia "nowinek religijnych" a także wprowadził cenzurowanie treści wydawnictw religijnych. W przypadku nie przestrzegania edyktu groziła konfiskata majątku i banicja.


Edykt toruński był pierwszym z licznych prawnych zakazów rozpowszechniania Reformacji w Polsce.


Edykt Zygmunta I Starego z 1523 roku głosił, że każdy, kto by owe dzieła luterskie wprowadzał, sprzedawał, kupował, czytał; albo zasady Lutra głosił, bronił lub pochwalał, aby prócz spalenia samychże książek, on także śmiercią na stosie i konfiskatą dóbr wszystkich ukarany został.


Król Zygmunt I Stary wystąpił przeciw szerzącemu się w zrewoltowanym Gdańsku i innych miastach Prus Królewskich luteranizmowi. W kwietniu 1526 roku przybył do Gdańska na czele wojska. Przeprowadził w tym mieście procesy sądowe i wydawał wyroki. Kaznodzieje luterańscy, którzy nie uciekli z Gdańska zostali skazani na karę śmierci i zabrani do Malborka. 14 przywódców rewolty gdańskiej z Jerzym Wendlandem na czele, zostało ściętych 13 czerwca 1526 roku na Długim Targu. Król ogłosił Statuta Sigismundi, zgodnie z którymi zwolennicy reformacji mieli opuścić miasto w ciągu 14 dni, a księża sprzyjający nowej religii w ciągu 24 godzin. Rozpoczęły się procesy ok. 200 duchownych i zakonników, którym zarzucano złamanie ślubów czystości. Przywrócono nabożeństwa katolickie, a także prywatne msze. Wydarzenie to znane jest jako tzw. tumult gdański.


W 1525 roku książę Janusz III zakazał w Księstwie Mazowieckim wyznawania i rozpowszechniania luteranizmu pod groźbą kary utraty życia i majątku. Tenże edykt potwierdził Zygmunt I Stary wraz z innymi prawami mazowieckimi po inkorporacji Mazowsza do prowincji wielkopolskiej Korony Królestwa Polskiego w 1529 roku.

wtorek, 15 stycznia 2019

Margot Käßmann

W tym poście chcielibyśmy przypomnieć Prof. Margot Käßmann, Ambasadorkę Jubileuszu 500-lecia Reformacji 1517-2017 Kościoła Ewangelickiego w Niemczech (EKD), która przeszła w ubiegłym roku na emeryturę.

Käßmann to teolożka, która polaryzowała, ale zawsze miała własne zdanie na aktualne problemy i wyzwania chrześcijaństwa. Zachęcamy do obejrzenia filmów z jej udziałem!

Prof. M. Käßmann o Doktorze Lutrze:

 

Jako kaznodziejka wypowiadała się w duchu "języka Lutra", chętnie używając żargonu niemieckiego, niejako "wyciągniętego z ust zebranych w kościele":





W wywiadach o sobie jako Biskupce Ewangelickiego Kościoła w Niemczech (EKD), matce czterech córek, przyjaciółce, kobiecie, która popełnia błędy...






A na pytanie "Co pozostanie?" odpowiedziała:


"Jestem ewangeliczką, bo...":

czwartek, 10 stycznia 2019

Gdzie są dostępne "Marcina lutra myśli (nie)znane'?


Biblioteka Narodowa w Warszawie i Biblioteka Jagiellońska w Krakowie będą przechowywać książkę wieczyście! Poza tym "Marcina Lutra myśli (nie)znane" będą przechowywane przez co najmniej 50 lat w Bibliotece Uniwersytetu im. M. Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego, Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu, Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu, Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie, Bibliotece Uniwersytetu Wrocławskiego, Bibliotece Śląskiej w Katowicach, Bibliotece Publicznej m.st. Warszawy, Książnicy Pomorskiej w Szczecinie, Bibliotece Uniwersytetu Gdańskiego, Bibliotece Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Bibliotece Uniwersytetu Opolskiego i Książnicy Podlaskiej w Białymstoku.

Oprócz tego biblioteki dokonują normalnych zakupów w hurtowniach książek, a w tym:

Biblioteka Polonijna w Londynie
Miejska Biblioteka Publiczna w Oświęcimiu
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna Koło
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wałczu
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Lwówku
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Białobrzegach
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Kętrzynie
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Krasnystawie
Miejsko-Powiatowa Biblioteka Publiczna w Rypinie
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Pile
Powiatowa Biblioteka Publiczna Ryki
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Nakle
Miejska Biblioteka Publiczna im. Księcia Ludwika w Brzegu
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Legionowie
Biblioteka pod Atlantami w Wałbrzychu
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wejherowie
Powiatowa Biblioteka Publiczna Wieruszów
Powiatowa Biblioteka Publiczna Radzyń Podlaski
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Złotoryi
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Oleśnicy

Nasza książka jest wciąż w sprzedaży na: LUBIMY_CZYTAĆ

piątek, 4 stycznia 2019

Pierwsze kazanie w języku polskim Kamila Basińskiego


Kamil Basiński, student teologii ewangelickiej na Uniwersytecie Eberharda i Karola w Tybindze i autor "Marcina Lutra myśli (nie)znanych", wygłosił 30.12.2018 swoje pierwsze kazanie w języku polskim w ewangelickim kościele Zbawiciela w Jeleniej Górze-Cieplicach. Fragmentem Pisma, które rozważał, była Ewangelia Jana (J 8:31-36).

"Wszystkim Zebranym, a w szczególności proboszczowi jeleniogórskiej parafii ks. Sebastianowi Koziełowi, pragnę złożyć moje najserdeczniejsze wyrazy podziękowania za umożliwienie mi wygłoszenia kazania, za okazane wsparcie, zaufanie i bezcenne wskazówki. Bóg zapłać."


Kamil Basiński

wtorek, 1 stycznia 2019

Teza miesiąca - Teza 26


26 - Papież postępuje bardzo dobrze, gdy sięga nie po władzę klucza, która mu w ogóle nie przysługuje, ale orędowniczo zjednuje odpuszczenie dla dusz (w czyśćcu).