środa, 20 lutego 2019

Słynni polscy luteranie – XIX wiek (część II)


Waldemar Osterloff (1858-1925) - autor wielu podręczników szkolnych (najpopularniejszy Kurs metodyczny języka niemieckiego miał osiem wydań) i wypisów z literatury oraz monografii popularnonaukowych z dziedziny historii nauczania, należących do klasyki przedmiotu. Współautor czterotomowych Dziejów powszechnych, obejmujących historię Europy od starożytności do czasów współczesnych (1905);

Stefan Szolc-Rogoziński (1861-1896) -  podróżnik, odkrywca i badacz Afryki, szczególnie Kamerunu, członek Królewskiego Towarzystwa Geograficznego; w 1882 roku zorganizował pierwszą polską wyprawę badawczą do Afryki;

Juliusz Bursche (1862-1942) - polski duchowny ewangelicki, doktor teologii, działacz niepodległościowy, męczennik z okresu II wojny światowej, zamordowany przez funkcjonariuszy hitlerowskich Niemiec;


Olga Boznańska (1865-1940) - malarka, portrecistka, przedstawicielka modernizmu;

Józef Piłsudski (1867-1935) - działacz społeczny i niepodległościowy, żołnierz, polityk, mąż stanu, Naczelnik Państwa, pierwszy marszałek Polski, przez 17 lat był luteraninem;
 
Artur Oppmann (1867-1931) – poeta okresu Młodej Polski, publicysta, pseudonim „Or-Ot”;

Karol Henryk Martens (1868-1948) - przedsiębiorca budowlany, inżynier, filantrop, działacz społeczny, doctor honoris causa Politechniki Warszawskiej;

Józef Buzek (1873-1936) - statystyk, ekonomista, poseł na Sejm Ustawodawczy i senator I kadencji w II RP, współzałożyciel i pierwszy prezes Głównego Urzędu Statystycznego (1918-1929); krewny premiera Jerzego Buzka; 

Henryk Arctowski
Henryk Arctowski (1873-1958) - geograf, geofizyk, geolog, meteorolog, glacjolog i podróżnik, związany z badaniami krajów polarnych; profesora Arctowskiego zostało przez badaczy upamiętnione w wielu nazwach geograficznych (m.in. Góra Arctowskiego w Arktyce, Półwysep Arctowskiego na Antarktydzie);

Ignacy August Boerner (1875-1933) - inżynier mechanik, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, bliski współpracownik J. Piłsudskiego, minister poczt i telegrafów w kilku rządach II RP;


Józef Kiedroń (1879-1932) – inżynier, górnik, polityk, minister przemysłu i handlu w rządzie Wł. Grabskiego;

Edmund Kessler (1880-1930) -  podpułkownik Sztabu Generalnego Armii Imperium Rosyjskiego i generał brygady Wojska Polskiego, wielokrotnie odznaczony przez Polskę, Francję i Estonię;

Gustaw Manitius (1880-1940) - duchowny luterański, organizator polskiego życia ewangelickiego w Wielkopolsce i na Pomorzu, senior diecezji wielkopolskiej, męczennik II wojny światowej;

Wiktor Thommée (1881-1962) – generał brygady Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari;

Juliusz Rómmel (1881-1967) - pułkownik artylerii konnej Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego, wielokrotnie odznaczany przez Polskę, Francję, Rosję i Łotwę;

Edward Strasburger (1882-1923) - ekonomista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, dziadek popularnego aktora Karola Strasburgera;

Bronisław Rydzewski (1884-1945) - geolog, wykładowca, nauczyciel, senator II Rzeczypospolitej III kadencji (1930-1935);


Michał Scipio del Campo (1887-1984) – lotnik, inżynier, metalurg i termodynamik, nestor polskiego lotnictwa: jako pierwszy Polak odbył lot nad Warszawą 13.08.1911;

Franciszek Kleeberg (1888-1941) -  generał brygady Wojska Polskiego, wielokrotnie odznaczony przez Polskę, Prusy, Austro-Węgry, Francję, Łotwę i Jugosławię;

Juliusz Ulrych (1888-1959) -  członek Polskiej Organizacji Wojskowej, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, minister komunikacji (1935–1939);

Władysław Roguski (1890-1940) – malarz, grafik, projektant tkanin;


Alfons Pinno (1891-1976) – architekt, działacz społeczny i pedagog;


Władysław Anders (1892-1970) - generał dywizji Polskich Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych;

Józef Wilhelm Banek (1892-1985) – księgowy, otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata;

Henryk Messing (1893-1977) - rolnik, działacz społeczny, poseł na Sejm IV kadencji (1935-1938) w II Rzeczypospolitej;

Henryk Liefeldt (1894-1937) - kierowca wyścigowy, inżynier mechanik, konstruktor, pierwszy automobilowy mistrz Polski (1927);

Wiktor Niemczyk (1898-1980) - duchowny luterański, biblista, pierwszy rektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, autor licznych artykułów i rozpraw, tłumacz przekładu Biblii znanego jako Biblia warszawska, odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.